سال چهارم / شماره : 735 / دوشنبه / ۲۷م قوس ۱۳۹۶
Vol No 04, Issue 735, Monday, 18 December , 2017

چشم‌انداز علوم اجتماعی؛ شیوع مرض لشمانیا در ناحیه سیزدهم شهر کابل

نویسنده : احسان شایگان و جاوید نظری - کد خبر : 46172

۲۶ جوزا , ۱۳۹۵

Porsesh


خلاصه تحقیق

 لشمانیا یک مرض ویروسی/پرازیتی است که فرد مبتلا به آن را به‌شدت آسیب می‌زند. این ویروس از حیوانات به واسطه یک پشه که ناقل آن است، به انسان انتقال تسری می‌یابد، و در نتیجۀ آن‌ غالباً اثر و داغی روی جلد انسان ‌مریض بر‌جا می‌ماند. شهرک اتفاق در ناحیۀ سیزدهم شهر کابل، یکی از نواحی‌ای است که باشندگان آن در سه سال گذشته از شیوع این مرض به‌شدت رنج می‌برند.

سازمان تحقیقاتی و مطالعاتی پرسش خواست تا میزان آگاهی باشندگان این ناحیه را نسبت به این مرض، تلاش‌ها برای درمان آن، عوامل و پیامدهای آن را طی انجام یک تحقیق ساحوی ارزیابی کند. در ضمن این سازمان ‌تلاش کرده تا بر‌اساس یافته‌های این تحقیق، پیشنهادات مناسبی برای جلوگیری از شیوع بیشتر این مرض ارائه دهد.

  

یافته‌های این تحقیق

۱- پایین‌بودن سطح آگاهی مردم

با وجود شیوع مرض لشمانیا در سه سال گذشته در این ناحیه، آگاهی مردم نسبت به این مرض بسیار پایین است. مردم محل تنها با نام و علایم این مرض آشنایی دارند. تا حدود یک ماه پیش دولت هیچ نوع اقدامی برای تداوی مریضان و آگاهی‌دهی همه‌جانبه برای مردم محل به منظور مبارزه و جلوگیری از شیوع بیشتر آن انجام نداده بود. در حالی ‌که حکومت جدیداً‌ -‌به تاریخ ۱۰ جوزای سال جاری-‌ یک شفاخانه را به منظور تداوی اشخاص مصاب به لشمانیا در این شهرک ‌ساخته است.

 

۲- نداشتن آگاهی کافی در مورد عوامل این مرض

به‌صورت درست مردم ‌نمی‌دانند که چه عوامل و بسترهایی باعث گسترش و شیوع مرض لشمانیا در این ناحیه شده‌اند. باور غالب در ساحه این است که مواردی چون وجود زباله‌ها به‌شکل بی‌رویه، فاضلاب، مرداب، گاوداری‌‌، کشتارگاه و خاک منطقه از جمله زمینه‌های بالقوۀ ‌گسترش این مرض به‌شکل سرسام‌آورند. در این میان اما مردم کشتارگاه را عمده‌ترین زمینۀ ‌رشد و نموی پشه‌های خاکی لشمانیا می‌دانند.‌ نداشتن آگاهی کافی مردم از زمینه‌های رشد عامل این مرض در این ناحیه، سبب شده است که مردم هیچ اقدام پیش‌گیرانه‌ای را روی دست نگیرند؛ زیرا آن‌ها از عوامل روشن گسترش ‌لشمانیا در این ناحیه بی‌خبرند.

 

۳- عوامل تهدید‌کننده اقتصادی و اجتماعی

فقر فاحش در این ساحه باعث شده است که دامنۀ این مرض هرچه بیشتر وسعت پیدا کند و باشندگان بیشتری در این ساحه قربانی این مرض شوند. نبود خدمات تنظیف شهری و نبود کانالیزاسیون فاضلاب‌ها و گنداب‌ها، ‌باعث افزایش، تخم‌گذاری، رشد و نموی بیش از حد پشه‌های خاکی در این ساحه ‌از شهر شده است. پنجره‌های بدون جالی، فرهنگ غدا‌خوردن در فضای باز و مسایل مشابه با آن، روند گسترش این مرض و مصاب‌شدن باشندگان این محل را تشدید کرده و آن‌ها را بیشتر در معرض خطر ابتلا به مرض لشمانیا قرار داده است. فقیر‌بودن مردم محل باعث شده است که آن‌ها نتوانند به‌طور درست به مریضان‌شان در اسرع وقت رسیدگی کنند و باعث کاهش اضرار مرض و دوام آن شوند.

 

۴- تلاش‌ها برای تشخیص، تداوی و جلوگیری از شیوع لشمانیا در این ناحیه

 باشندگان محل اذعان داشتند که با وجود مراجعه مکرر ‌به نهادهای دولتی ذی‌ربط، حکومت تا حدود یک ماه قبل هیچ‌نوع خدمات صحی‌ای را طی سال‌های گذشته برای مردم محل ارائه نکرده است. در این زمان طولانی، مراجعه به دواخانه‌های شخصی و استفاده از دواهای خانگی، یگانه امکان‌ بوده‌‌ که مردم محل به آن دسترسی داشته‌اند. مردم این منطقه کمترین آگاهی را در زمینه اقدامات پیش‌گیرانه و حشره‌کشی دارند و این خود باعث شده است که مرض لشمانیا به‌طور سریع در این ساحه افزایش یابد.

 

۵- پاسخ حکومت

در سه سال گذشته، حکومت کمترین توجه را در پاسخ‌دهی به مشکلات صحی مردم این ساحه داشته است. هرچند مردم محل و وکیلان گذر مکرراً برای کمک و اقدامات جدی به مراجع صاحب صلاحیت حکومتی مراجعه کرده و خواستار همکاری شده‌اند، اما کاری که حکومت در این سه سال انجام داده است‌، با هربار مراجعه مردم، هیأتی به محل فرستاده تا وضعیت را بررسی کند. از آنجایی‌ که فاصله شفاخانه لشمانیای دارالامان و شهرک اتفاق زیاد است، برای خیلی از خانواده‌های فقیر که چندین عضو مریض از یک خانواده داشته‌اند، مراجعه مکرر به شفاخانه از هر‌لحاظ چالش‌بر‌انگیز بوده است، به‌خصوص از لحاظ اقتصادی؛ چون غالب باشندگان این محل را کارگران تشکیل می‌دهند که پایین‌ترین سطح در‌آمد اقتصادی را دارند.

 

۶- نقش شفاخانه‌های خصوصی و دولتی

 باشندگان شهرک اتفاق به هیچ‌نوع خدمات صحی دولتی دسترسی ندارند. علاوه بر این، مراجعه به مراکز درمان خصوصی از لحاظ اقتصادی برای آن‌ها بسیار سنگین است که مردم توان پرداخت آن‌ را ندارند. این وضعیت گویا‌ترین تعریف واقعیت خدمات صحی در این شهرک است؛ اما با بازشدن کلینیک جدید مبارزه با لشمانیا به تاریخ دهم جوزای سال جاری، مردم امیدوار‌ند که وضعیت خدمات شهری و صحی در این منطقه بهبود یابد. در هر‌صورت، خیلی زود است تا خدمات این کلینیک نو‌تأسیس را جوابگوی مشکلات صحی این باشندگان شهرک اتفاق بپنداریم.

 

۷- پیامدهای شیوع مرض لشمانیا‌

 الف: پیامدهای اجتماعی: نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که اطفال و زنان بیش‌ترین قربانیان ‌مرض لشمانیا را تشکیل می‌دهند؛ به این دلیل که آنها بیشتر از مردان در منطقه هستند. در مقایسه به زنان و اطفال مردان کمتر آسیب دیده‌اند.‍ مردان غالباً فقط از طرف شب در ساحه هستند و روزانه اکثراً به بیرون از این ساحه برای کار می‌روند. پیامدهای این مرض برای زنان و اطفال سنگین است. در اکثر موارد آن‌ها از بودن زخم در صورت‌شان احساس شرم می‌کنند و تلاش می‌ورزند تا کمتر در جمع حاضر شوند. غالباً آن‌ها به دلیل داشتن زخم در وجودشان با تبعیض و نگاه تمسخر‌آمیز دیگران مواجه شده‌اند. اشخاص مصاب به این مرض، به‌ویژه کودکان، می‌گویند در مکتب و فضاهای عمومی مردم کمتر با آن‌ها مراوده می‌کنند. برای اطفال و دانش‌آموزان مبتلاشدن به لشمانیا آزاردهنده و مخل آموزش تعریف شده است. پاسخ‌دهندگان اظهار داشته‌اند که داغی که بر اثر لشمانیا در صورت و جلد آن‌ها می‌ماند، باعث تخریب جلد مریض می‌شود. آن‌ها از بودن لکه و داغ در صورت یا جلدشان احساس شرم می‌کنند و می‌پندارند که داغ می‌تواند در روابط آن‌ها با دیگران تعیین‌کننده باشد، به‌ویژه در امر ازدواج.

 

ب: پیامدهای اقتصادی

اکثر پاسخ‌دهندگان گفته‌اند که این مرض باعث اخلال برنامه‌های شغلی‌‍شان شده‌ و تداوی آن به‌لحاظ اقتصادی سخت و دشوار بوده است؛ چون اکثر ‌باشندگان این ساحه فقیراند. غالباً از یک خانواده بیش از یک نفر مبتلا به لشمانیا وجود دارد که آن‌ها به دلیل نداشتن توان پرداخت هزینه تداوی، قادر به تداوی آن‌ها در مراکز درمان خصوصی نیستند.

مرض لشمانیا هرچند کشنده نیست، اما خارش و درد مداوم یک‌سالۀ آن بسیار آزاردهنده تعریف شده است که پس از تداوی لکه‌هایی در وجود انسان مریض به‌جا می‌ماند.

 

 پیشنهادات:

با توجه به یافته‌های این تحقیق، سازمان تحقیقاتی و مطالعاتی پرسش برخی پیشنهاداتی برای مبارزه با شیوع لشمانیا در ساحه شهرک اتفاق دارد که مخاطبان این پیشنهادات غالباً حکومت و وزارت محترم صحت عامه، سازمان‌های ملی و بین‌المللی صحت و مردم محل می‌باشند.

۱- حکومت و سازمان‌های ملی و بین‌المللی صحت در کنار کلینیکی که جدیداً از سوی حکومت ایجاد شده، می‌توانند اقدامات پیش‌گیرانه را نیز روی دست گینرد؛ زیرا در حال حاضر کلینیک جدیدالتأسیس، تنها به تداوی مریضان مصاب به لشمانیا می‌پردازد و هیچ اقدام پیش‌گیرانه‌ای در این زمینه روی دست نیست. اقدامات پیش‌گیرانه می‌تواند‍ سم‌پاشی ساحه، توزیع جالی‌ها و آموزش اولیۀ روش‌های مبارزه با تخم‌گذاری و افزایش ناقل این مرض (پشه) باشد.

۲- خانواده‌ها و افرادی که به ‌واسطه مگس گزیده می‌شوند، هرچه عاجل به مرکز صحی مراجعه کنند؛ چون وقایه عاجل آن می‌تواند از رشد و بزرگ‌شدن زخم جلوگیری کند.

۳- خانواده ها و مردم محل با مشوره با داکتران شفاخانه می توانند اقدامات پیش گیرانه ی را به منظور جلوگیری از گسترش بیشتر این مرض انجام دهند.

سازمان تحقیق‌کننده: سازمان تحقیقاتی و مطالعاتی پرسش

 

1234567 8





هنوز دیدگاهی داده نشده.

دیدگاه‌تان را بنویسید: