سال چهارم / شماره : 735 / دوشنبه / ۲۷م قوس ۱۳۹۶
Vol No 04, Issue 735, Monday, 18 December , 2017

شروع تروریسم (متن کامل)

نویسنده : ترجمۀ سلیم شفیق - کد خبر : 45569

۶ جوزا , ۱۳۹۵

LIBYAN LEADER GADDAFI ARRIVES IN EGYPT.


۱۹۷۲-۱۹۹۲

سپتامبر ۱۹۷۲

Two west German policemen get into position on the roof of the building where armed Palestinian terrorists are holding Israel’s Olympic team members hostage. Munich, Sep. 5, 1972. (AP Photo)

آدم‌ربایی در المپیک مونیخ

در ۵ سپتامبر ۱۹۷۲، اعضای سازمان آزادی‌بخش فلسطین بر خوابگاه ورزشکاران اسراییلی در دهکدۀ المپیک مونیخ حمله کردند. در این حمله ۲ تن کشته و ۹ نفر دیگر به گروگان گرفته شدند. سازمان آزادی‌بخش فلسطین رهایی ۲۳۶ فلسطینی و ۵ تروریست دیگر را درخواست کردند که شامل اعضای بلندپایۀ فراکسیون ارتش سرخ آلمان غربی می‌شد‌. آن‌ها در اسراییل و آلمان زندانی بودند.

توافقی با مذاکره به دست آمد، اما چنان‌چه تروریستان و گروگان‌ها سوار بر هلی‌کوپترهایی راهی یک پایگاه هوایی آلمان بودند و در نهایت به پناهگاهی در یک‌ کشور غربی، تلاش نجات نافرجام از سوی پولیس آلمان سبب مرگ همۀ گروگان‌ها و تروریستان و یک پولیس آلمانی شد. نشرات زندۀ تلویزیونی از این‌ حادثه، توجه جهانی به تروریسم بین‌المللی را جلب کرد.

۱۹۷۳

حملۀ جدایی‌طلبان باسک بر اسپانیا

گروه جدایی‌طلب سرزمین پدری و آزادی (Euzkadi Ta Askatsuna) در تلاش برای استقلال سرزمین مادری در منطقۀ باسک در شمال اسپانیا، از طریق آدم‌ربایی‌ها، دزدی‌ها و ترورها هراس را در اسپانیا گسترش داد. در دسامبر ۱۹۷۳ این گروه مواد انفجاری را زیر موتر حامل آدام لوئیس کاریرو بلانکو، نخست‌وزیر اسپانیا جاسازی کرده، او و اعضای دفترش را کشت‌. این گروه به‌عنوان شاخۀ حزب ملی‌گرای باسک، سازمان‌های جبهۀ سیاسی را برای رقابت در انتخابات محلی و به‌دست‌آوردن حمایت مالی از طریق مالیات و اخاذی ایجاد کرد. رهبران این گروه مناسبات نزدیکی را با اعضای ارتش جمهوری‌خواه ایرلند و گروه اسلامی مسلح الجزایر حفظ کرد و تاکتیک‌های‌شان را با هم مبادله و در آموزش به همدیگر کمک می‌کردند.

۱۹۷۳

کنوانسیون رسیدگی به هدف‌قراردادن دیپلمات‌ها

در سال ۱۹۷۳، کنوانسیون جلوگیری و مجازات جرایم علیه اشخاص مورد حمایت بین‌المللی از سوی سازمان ملل تصویب شد. این پیمان دولت‌های عضو را ملزم می‌کند تا آدم‌ربایی، قتل، حمله یا تهدید بر افراد حفاظت‌شدۀ بین‌المللی را جرم‌ پندارند. افراد مورد حمایت در این‌ پیمان به‌عنوان «رییس یک دولت، وزیر امور خارجه، نماینده یا مقام یک‌ دولت یا سازمان بین‌المللی که محق حفاظت ویژه در یک دولت خارجی و اعضای خانواده‌اش» تعریف شده‌اند. این پیمان در سال ۱۹۷۷ اجرایی شد و در حال حاضر ۱۷۲ دولت به آن پیوسته‌اند.

پیمان دیگری که به نام کنوانسیون بین‌المللی علیه گروگان‌گیری در سال ۱۹۷۹ تصویب شد، گروگان‌گیری را تعریف و دولت‌ها را به جرم‌انگاری و مجازات گروگان‌گیری به اهداف سیاسی ملزم می‌کند. هم‌اکنون ۱۶۷ کشور عضو این پیمان هستند.

دسامبر ۱۹۷۳

Two hooded Shiite Muslim men, who were identified as the original hijackers of the TWA jet seized on a flight from Athens to Rome on July 14, 1985,

ترور در میدان‌هوایی رم

در ۱۷ دسامبر ۱۹۷۳، گروه شبه‌نظامی ناشناس فلسطینی بر مسافران هواپیمای خطوط هوایی پان امریکن با پرواز ۱۱۰، پیش از شروع پرواز به مقصد بیروت، در میدان‌هوایی رم، شروع به گلوله‌باری کرد‌. تعدادی از مسافران فرار کردند، اما ۲۹ نفر کشته شدند، از جمله ۴ مقام مراکشی و ۱۴ کارمند امریکایی شرکت نفتی امریکایی‌ـ‌عربی. حمله‌کنندگان از هواپیمای پان امریکن ۵ گروگان گرفته و آن‌ها را به هواپیمای شرکت لوفتانسا انتقال دادند و در این جریان یک‌ مأمور گمرک ایتالیایی را کشتند. آن‌ها با خواست رهایی دو تروریست عرب، به آتن و سپس به دمشق پرواز کردند و با سوخت‌گیری در آنجا به سوی کویت رفتند. با نشست در کویت در بدل رهایی گروگان‌های باقی‌مانده، مصونیت دریافتند.

۱۹۷۴

گروگان‌گیری ارتش سرخ جاپان در لاهه

رادیکال‌های کمونیست ارتش سرخ جاپان، بر سفارت فرانسه در لاهۀ هالند حمله کرده و ۱۰ نفر، از جمله سفیر را به گروگان گرفتند. در پی مذاکرات، عاملان ارتش سرخ جاپان در بدل رهایی یک عضو خود و ۳۰۰ هزار دالر و استفاده از یک هواپیما، پذیرفتند تا گروگان‌ها را آزاد کنند. در نهایت گروگان‌گیران تلاش کردند تا به سوریه مهاجرت کنند، هرچند وادار شدند تا از پول درخواست‌شده چشم بپوشند. ارتش سرخ جاپان در سال ۲۰۰۱ از فهرست سازمان‌های تروریستی وزارت خارجۀ امریکا خارج شد.

دسامبر ۱۹۷۵

گروگان‌گیری‌های کارلوس شغال

ایلیچ رامیرز سانچز که در جهان به‌عنوان کارلوس شغال شناخته می‌شود، در سراسر دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی، مسئول قتل بیش از ۸۰ نفر بود. در ۲۱ دسامبر ۱۹۷۵ او نزدیک به ۶۰ غیرنظامی، از جمله ۱۱ وزیر نفت را در نشست سازمان کشورهای صادرکنندۀ نفت در وین به گروگان گرفت.

کارلوس و همکارانش با وابستگی به جبهۀ خلق برای آزادی فلسطین درخواست کردند تا یک‌ بیانیۀ ضداسراییلی از طریق رادیو منتشر شود. درخواست‌های او حاصل شد و سانچیز گروگان‌ها را به یک‌ جت انتقال داد که از سوی مقام‌های اتریش فراهم شده بود، بعداً آن‌ها را رها کرده و خودش پس از فرود در شهر الجزیرۀ الجزایر فرار کرد. کارلوس شغال در ۱۹۹۴ از سوی پولیس فرانسه در خارطوم سودان بازداشت شد. هم‌اکنون دوران محکومیت حبس ابد خود را در زندانی در فرانسه سپری می‌کند. او‌ هم‌چنین به اتهام دست‌داشتن در ۴ بمب‌گذاری در فرانسه در دهۀ ۱۹۸۰ دوباره محاکمه شده و با حکم دست‌کم ۱۸ سال زندان مجرم شناخته شد.

۱۹۷۶

ظهور گروه ملی‌گرای کُرسی

جدایی‌طلبان کُرسی جبهۀ آزادی‌بخش ملی کُرس را در تلاش برای خودمختاری از فرانسه از طریق درگیری مسلحانه در ۱۹۷۶ شکل دادند. شبه‌نظامیان افزون بر استقلال، خواستار بازگرداندن زندانیان کُرسی از خاک اصلی فرانسه بودند. این گروه که در اوایل به بمب‌گذاری ساختمان‌های دولتی که از اقتدار دولت فرانسه در جزیرۀ کُرس نمایندگی می‌کند، مشهور بود، بعداً استراتژی خود را در دهۀ ۱۹۸۰ تغییر داد و حملاتش را به خاک اصلی فرانسه افزایش داد.

۱۹۷۶

تولد ببرهای تامیل

ویلو پیلای پرابهاکاران در سال ۱۹۷۶ ببرهای آزادی‌بخش تامیل را که به نام ببرهای تامیل نیز مشهور است، یک‌ گروه تجزیه‌طلب را در تلاش برای دولت مستقل در شمال‌غرب سریلانکا برای قومیت تامیل‌ها بنیان‌گذاری کرد. اعضای ببرهای تامیل در ۱۹۸۳ اولین حملۀ خشونت‌آمیزشان را با هدف‌ قراردادن واسطۀ حمل‌ونقل ارتش سریلانکا شروع کردند. در این حمله ۱۳ سرباز کشته شدند که سبب افزایش احساسات و اعتراضات ضدتامیل شد.

جون ۱۹۷۶

بادر ماینهوف و جبهۀ خلق برای آزادی‌بخش فلسطین هواپیمای ایرفرانس را ربودند

‌تلاش مشترک گروه بادر ماینهوف و جبهۀ خلق برای آزادی فلسطین (PFLP) منجر به ربودن هواپیمای خطوط هوایی ایرفرانس به مقصد تل‌آویو اسراییل شد. شبه‌نظامیان هواپیما را وادار کردند تا در انتبی‌ اوگاندا فرود بیاید. آن‌ها نزدیک به ۳۰۰ تن را به گروگان گرفتند. این گروه گروگان‌های غیراسراییلی را رها کردند، اما عملیاتی از سوی نیروهای ویژه اسراییلی برای نجات بقیه راه‌اندازی شد که همۀ تروریستان همراه با سه مسافر و یک سرباز اسراییلی کشته شدند.

۱۹۷۸

بریگاد سرخ آلدو مورو را ربود‌

بریگادهای سرخ در مارچ ۱۹۷۸ کاروان حامل آلدو مورو، نخست‌وزیر پیشین و رهبر حزب دموکرات مسیحی ایتالیا را کمین گرفته، او و ۵ نگهبان امنیتی‌اش را گرفتار کردند. شبه‌نظامیان به امید رهایی یک‌عض زندانی همکارشان، مورو را برای نزدیک به دو ماه به گروگان گرفتند. مقام‌های ایتالیایی مذاکره برای رهایی او را رد کردند و پیش از این‌که جسد او در صندوق عقب موتر پارک‌شده در مرکز شهر رم پیدا شد، نتوانستند کاری بکنند.

بریگادهای سرخ در ۱۹۸۱، جیمز دوزیر، جنرال ارتش ایالات متحده را گروگان گرفتند. پیش از آن‌که نیروهای امنیتی نخبۀ ایتالیایی او را نجات دهند، ۴۲ روز گرفتار بود. هرچند این گروه پس از رهایی دوزیر هنوز عملیاتی باقی مانده، ولی از اختلافات داخلی و سرکوب نیروهای ایتالیایی آسیب دید که سبب بازداشت بسیاری اعضای این گروه شد.

۱۹۷۹

In Khartoum in 1995, Sudanese Islamic leader Hassan al-Turabi, stands next to Lt. Gen. Omar el-Bashir during a rally in support of el-Bashir’s regime. (AP Photo)

فهرست کشورهای حامی تروریسم

در سال ۱۹۷۹ وزارت خارجۀ ایالات متحده، ۵ کشور را شامل فهرست دولت‌های حامی تروریسم کرد: لیبی، عراق، سوریه، یمن جنوبی و پاکستان. نتیجۀ آن تحریم‌ها شامل «محدودیت‌ها در کمک‌های بین‌المللی، ممنوعیت صادرات و خرید تجهیزات دفاعی، کنترل دقیق بر سر صادرات تجهیزات مورد کاربرد دوگانه،‌ محدودیت‌های مالی متفرقه و سایر تحدیدها بود.» امروز فهرست کشورهای حامی تروریسم شامل ۴ دولت کوبا، ایران، سودان و سوریه می‌شود. نام لیبی، عضو اصلی فهرست‌های تحریم‌شده برای نقشش در بمب‌گذاری لاکربی و حمایت از دیگر اعمال تروریستی پس از پذیرش مسئولیت رسمی معمر قذاقی، رییس‌جمهور [پیشین] لیبی برای بمب‌گذاری لاکربی و پرداخت ۲٫۷ میلیارد دالر خسارت برای خانواده‌‌های قربانیان، برداشته شد.

۱۹۷۹

بحران گروگان‌گیری ایران

در اعتراض علیه حکومت ایالات متحده و حمایت این ‌کشور از شاه مخلوع ایران، صدها دانشجو و شبه‌نظامی ایرانی بر سفارت ایالات متحده در تهران هجوم برده و ده‌ها امریکایی را گروگان گرفتند. دانشجویان که از سوی آیت‌الله روح‌الله خمینی، رهبر سیاسی و مذهبی [وقت] ایران پشتیبانی می‌شدند، رهایی گروگان‌ها را تا زمانی رد کردند که ایالات متحده شاه را تحویل دهد تا بتواند در ایران محاکمه شود. جیمی کارتر، رییس‌جمهور ایالات متحده مأموریت نجات مخفی مشهور به عملیات پنجه عقاب را دستور داد و سپس آن را در پی مرگ ۸ خدمۀ امریکایی در نتیجۀ از‌کارافتادگی فنی هلی‌کوپتر در حالی پس گرفت که آن‌ها تلاش می‌کردند خودشان را به گروگان‌ها برسانند. دانشجویان شبه‌نظامی در مجموع ۵۲ غیرنظامی امریکایی را برای ۴۴۴ روز به گروگان گرفتند که در نهایت در اول جنوری ۱۹۸۱ رها شدند. بحران گروگان‌گیری به هرگونه مناسبات دیپلماتیک میان ایالات متحده و ایران پایان داد و حکومت امریکا به اتهام‌زنی حمایت حکومت ایران از تروریسم، به شمول گروه حزب‌الله لبنان، ادامه داده است.

نوامبر ۱۹۷۹

تصرف مسجدالحرام مکه

پنج‌صد مخالف اسلامی که از رفتار مذهبی خانوادۀ سلطنتی و همۀ ساکنان عربستان سعودی ناراضی بودند، مقدس‌ترین مکان نیایشی جهان اسلام، مسجدالحرام را در مکه تصرف کردند.

این شورشیان از سوی جهیمان العتیبی رهبری می‌شد. او ادعای مهدی‌ (نجات‌دهنده) بودن را داشت که در چهرۀ محمد ابن عبدالله القحطانی، یکی دیگر از رهبران گروه، به آنجا رسیده بود. در نتیجۀ تیراندازی‌ها بیش از ۲۰۰ نفر کشته شدند و صدها نفر دیگر که در حال انجام دیدار از این مکان مقدس در موسوم سالانۀ زیارت حج بودند، در داخل مسجد تا زمانی به گروگان گرفته شدند که دو هفته بعد نیروهای سعودی کنترل مسجد را پس گرفتند. برای این جنایت، العتیبی و ۶۲ اشغال‌گر دیگر در انظار عمومی سر بریده شدند.

۱۹۸۰

کنوانسیون حفاظت از مکان‌های هسته‌ای

کنوانسیون حفاظت فیزیکی از مواد اتمی که در ۱۹۸۰ به تصویب رسید، چهارچوبی را برای اطمینان از این موضوع فراهم می‌کند که مواد اتمی از استفادۀ مشروع منحرف نمی‌شود. این معاهده دولت‌ها را به حفاظت از مواد اتمی‌شان در هنگام انتقال ملزم می‌کند، اما به انتقال داخلی مواد اتمی رسیدگی نمی‌کند، هرچند پیش‌نویس اصلاحیه‌ای در ۲۰۰۵ طرح شد که کنوانسیون را با این شرایط توسعه می‌دهد.

در حالی ‌که شبکه‌های تروریستی نیت‌شان برای به‌دست‌آوردن و استفاده از سلاح کشتار جمعی را بیان کرده‌اند، مصونیت مواد مرتبط با سلاح اتمی به هدف اصلی جامعۀ بین‌المللی تبدیل شده است.

۱۹۸۰

رشد شبه‌نظامی‌گری در کشمیر

سابقۀ تنش در کشمیر به سال ۱۹۴۷ و زمان ایجاد دو دولت پاکستان و هند خارج از کنترل استعماری بریتانیا بر می‌گردد. از زمان تجزیۀ هند و پاکستان، دو جنگ به وقوع پیوسته که اول آن در ۱۹۴۷ و دومی در ۱۹۶۵ بود. افزون بر آن، خشونت از سوی بازیگران غیردولتی به شمول طرف سوم جنگ برای استقلال منطقه تاکنون ادامه یافته است. وزارت خارجه ایالات متحده سه گروه فعال در کشمیر را به‌عنوان سازمان‌های تروریستی خارجی فهرست کرده است: حرکت‌المجاهدین، جیش محمد و لشکر طیبه. از سال ۱۹۸۹ بدین‌سو در پی خشونت‌های سیاسی در کشمیر، دست‌کم ۵۰ هزار نفر کشته شده‌اند.

۱۹۸۰-۱۹۹۰

شروع راه درخشان در پِرو

پِرو در دهۀ ۱۹۸۰ شاهد تولد گروه انقلابی کمونیستی کوچکی بود که رهبری آن را آبی‌مایل گوزمن، استاد فلسفه برعهده داشت. گوزمن و پیروانش که از مائو و مارکس انگیزه می‌گرفتند، در شکل‌دهی ‌ارتش چریکی که به «راه درخشان» شناخته می‌شود، متحد شدند که مخالف حکومت دموکراتیک در پِرو بودند. این گروه اساساً مقام‌های محلی را هدف قرار می‌داد، اما بعداً هدف‌شان را به غیرنظامیان ثروتمند نیز گسترش دادند.

در می ۱۹۸۰، این ‌گروه اولین حملۀ خشونت‌بار خود را با آتش‌زدن مراکز رأی‌دهی در آستانۀ انتخابات ریاست‌جمهوری کلید زد. در طول دهۀ ۱۹۸۰، حکومت پِرو جنگ پرهزینه‌ای را علیه «راه درخشان» پیش برد که با بازداشت گوزمن به‌گونۀ موقت آرام شد. «راه درخشان» اخیراً به قاچاق موادمخدر رو آورده است. به گزارش کمیسیون مصالحه و حقیقت که از سوی حکومت حمایت می‌شود، حملات راه درخشان حدود ۱۱ هزار غیرنظامی را کشته، هرچند این گزارش برآورد می‌کند که در جریان درگیری‌ها میان حکومت پرو و راه‌ درخشان چیزی حدود ۷۰ هزار غیر‌نظامی کشته‌ شده‌اند.

در ۷ جون ۲۰۱۳، فلوریدو فلورس، آخرین عضو رهبری اصلی باقی‌ماندۀ گروه شورشی چریکی راه درخشان، به تروریسم، قاچاق موادمخدر و پول‌شویی مجرم شناخته شد‌ و ضمن گذراندن دوران حبس ابد، به پرداخت ۱۸۳ میلیون دالر جریمه محکوم شد.

می ۱۹۸۱

نجات پاپ جان پاول دوم از سؤقصد

۱۳ می ۱۹۸۱، پاپ جان پاول دوم در نتیجۀ سؤقصد پسر جوان ترکیه‌ای به نام محمد‌علی ‌آقجا زخمی شد. پاپ در حالی‌ که در میان جمعی در میدان سنت پیتر راه می‌رفت، هدف ۴ گلوله قرار گرفت. بعداً یک کمیسیون پارلمانی ایتالیا در‌یافت که آقجا هرگز دلیلی را برای حمله‌اش ارائه نکرد. برای انجام این‌ کار، او از سوی سازمان اطلاعات شوروی مأمور شده بود.

اکتوبر ۱۹۸۱

ترور سادات

اعضای جهاد اسلامی مصر، یک سازمان اسلام‌گرا با حمایت معنوی عمر عبدالرحمان شیخ نابینای مصری، انور سادات، رییس‌جمهور مصر را در ۶ اکتوبر ۱۹۸۱ ترور کردند. آن‌ها با لباس سربازان به محل برگزاری بررسی/مشاهدۀ رژه نظامی دسترسی یافته، پیش از آن‌که بازداشت شوند، بر سادات و تعداد دیگری آتش گشودند.

این عملیات در واکنش به توافق صلح سادات با اسراییل و مجموعه اصلاحات سکولار از سوی حکومت مصر بود. از نگاه ناسازگاری با دیدگاه‌های اسلامی‌شان، آن‌ها تلاش داشتند تا حکومت را پس از این ترور ساقط کنند و انقلاب مردمی راه اندازند. چنان‌چه دسیسۀ انقلاب اسلامی در مصر ناکام ماند، شیخ نابینا بعداً با اولین تلاش بمب‌گذاری در مرکز تجارت جهانی در سال ۱۹۹۳ و تلاش‌های دیگر برای بی‌ثبات‌کردن مصر پیوند یافت. ایمن ظواهری، یکی از رهبران جهاد اسلامی، در پی ائتلاف این ‌گروه با القاعده، جانشین اسامه بن لادن شد.

۱۹۸۲

افزایش حملات جبهۀ آزادی‌بخش ملی کُرس در فرانسه

تنها در سال ۱۹۸۰، جبهۀ آزادی‌بخش ملی کُرس، مسئولیت بیش از ۳۷۵ حمله را در داخل این جزیره بر عهده گرفت. در سال‌های بعد، عملیات آن‌ها به خاک اصلی اروپا نیز گسترش یافت. این گروه در یک ‌شب در اگست ۱۹۸۲، بر ۹۹ هدف دولتی در سراسر فرانسه، از جمله بانک‌ها، پاسگاه‌های افسران و کالج پیشین نظامی در پاریس حمله کرد‌.

در سال ۱۹۸۸، مقام‌های فرانسه و این گروه آتش‌بسی را امضا کردند که تقریباً نقطۀ پایانی بر خشونت گذاشت. شبه‌نظامیان باقی‌مانده و ناراضی از پیمان، از همتایان میانه‌روشان جدا شده و شاخۀ خشن کوچکی را شکل داده و هنوز حملاتی را در قرن بیست‌ویکم نیز ادامه می‌دهند.

۱۹۸۲-۱۹۹۲

بحران آدم‌ربایی در بیروت

در جریان دورۀ زمانی ده‌ساله از ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۲، بنیادگراهای اسلامی در بیروت، پایتخت لبنان، ۳۰ غربی را به گروگان گرفتند. رییس دانشگاه امریکایی در لبنان، رییس‌ دفتر سازمان اطلاعات مرکزی ایالات متحده و یک‌ افسر ارتش امریکا در میان ربوده‌شدگان بودند. سرهنگ/دگروال ویلیام هیگینز، افسر ارتش امریکا در سال ۱۹۸۸ به‌عنوان بخشی از مأموریت صلح‌بانی سازمان ملل ربوده شد. هیگینز شکنجه و در نهایت از سوی ربایندگانش کشته شد. با ارتباط بسیاری مقام‌های گروه حزب‌الله لبنان مورد حمایت ایران با ربایندگان، دولت ریگان در نهایت برنامه‌ای را برای آزادی گروگان‌ها از طریق فروش مخفیانۀ اسلحه به ایران توسعه داد که این کشور برای جنگش با عراق به آن نیاز داشت. این رسوایی که بعداً خیلی معروف شد، به‌عنوان «ایران کنترا» یاد می‌شود.

۱۹۸۳

بمب‌گذاری در سفارت بیروت و پایگاه ارتش

در پی اشغال لبنان از سوی اسراییل در ۱۹۸۲ که هدف آن قطع ریشه‌های اعضای سازمان آزادی‌بخش فلسطینی‌ها بود، سربازان ایالات متحده و فرانسه در مأموریت نیروی چندملیتی برای ثبات لبنان به این کشور اعزام شدند. در ۲۳ اکتوبر ۱۹۸۳، دو موتر بمب‌گذاری‌شده در خوابگاه‌ها نیروی دریایی فرانسه و ایالات متحده منفجر شدند که در آن حدود ۲۴۱ پرسونل نظامی ارتش امریکا و ۵۸ سرباز فرانسه کشته شدند. اوایل همان سال موتر بمب‌گذاری‌شدۀ دیگری ۶۳ تن را هنگامی کشت که سفارت ایالات متحده در بیروت را ویران کرد.

گروه تروریستی جهاد اسلامی مسئولیت حمله بر سفارت را برعهده گرفته و تروریستان شیعه ‌ـ‌احتمالاً حزب‌الله در مراحل طرح این حمله‌ـ ‌مسئول بمب‌گذاری‌های خوابگاه شناخته شدند. هر‌دو حمله از نفوذ ضدامریکایی ایران در لبنان نمایندگی می‌کردند. به‌عنوان نتیجۀ مستقیم این حملات نیروهای ایالات متحده در اوایل ۱۹۸۴ از لبنان خارج شدند. بعداً در سال ۱۹۹۷، وزارت خارجۀ ایالات متحده، حزب‌الله لبنان را به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی نام‌گذاری کرد.

اکتوبر ۱۹۸۴

Supporters of late Indian Rajiv Gandhi follow his coffin during the funeral procession in New Delhi on May 24, 1991. (Carl Ho;Courtesy Reuters)

ترور اندرا گاندی

در ۳۱ اکتوبر ۱۹۸۴، اندرا گاندی، نخست‌وزیر و دختر جواهر لعل نهرو، اولین نخست‌وزیر هند از سوی نگهبان‌هایش ترور شد. در روزهای پیش از ترور تنش‌ها میان سیک‌ها و هندوها افزایش یافته بود و نخست‌وزیر در اول همان سال به سربازان دستور داده بود تا جدایی‌طلبان سیک را در امکان مقدسۀشان سرکوب کند. در پی قتل خانم نخست‌وزیر، ناآرامی‌ها و خشونت میان سیک‌ها و هندوها سبب مرگ هزاران نفر شد. در پی مرگ اندرا گاندی، راجیو، پسرش به‌عنوان نخست‌وزیر تعیین شد و سوگند یاد کرد و او نیز در پی بمب‌گذاری انتحاری یک عضو ببرهای تامیل در ۲۱ می ۱۹۹۱ ترور شد.

۱۹۸۵

حملات ابونیدال بر غرفه‌های فروش بلیت در اروپا

به امید برهم‌زدن مذاکرات صلح میان سازمان آزادی‌بخش فلسطینی‌ها و اسراییل، گروه انشعابی ابونیدال به رهبری صبری البنا مشهور به ابونیدال، حملات خشونت‌آمیز بین‌المللی علیه غرب، فلسطینی‌ها و اهداف اسراییل را به‌راه انداخت. اعضای ابونیدال در سال ۱۹۸۵ در پی هواپیماربایی ناکام پرواز پان امریکن در کراچی پاکستان که ۲۲ کشته بر جا گذاشت، حملات هم‌زمان را بر غرفه‌های فروش بلیت امریکا و اسراییل در میدان‌های هوایی رم و وین به‌راه انداختند که ۱۸ نفر کشته و بیش از یک‌صد تن زخمی شدند.

این گروه از فتح‌الاسلام، سازمانی به رهبری یاسر عرفات، در سال ۱۹۷۳ جدا شد. در پی این رخداد، البنا حملات را در بغداد زیر ادارۀ رژیم صدام حسین و بعداً در سوریه متمرکز کرد. جسد البنا در سال ۲۰۰۲ به ادعای خودکشی در عراق پیدا شد.

جون ۱۹۸۵

ربودن هواپیمای خطوط هوایی ترانس ورلد

پرواز شماره ۸۴۷ خطوط هوایی ترانس ورلد که از آتن به سوی رم در حرکت بود، در ۱۴ جون ۱۹۸۵ ربوده شد. تندروهای لبنانی وابسته به حزب‌الله، این هواپیما را در حالی‌که بیش از صد مسافر بر آن سوار بودند، برای سه‌روز به گروگان گرفتند. بسیاری گروگان‌ها از سوی ربایندگان شکنجه و ضرب‌وجرح شدند. رابرت استتین، رانندۀ کشتی جنگی ایالات متحده شکنجه و اعدام شده و جسدش بر خط پرواز میدان‌هوایی در بیروت انداخته شد. پس از تکرار پرواز‌های زیگزاگی به و از لبنان، اکثر گروگان‌های باقی‌مانده در هواپیما رها شدند. بسیاری مظنونان شیعیان برجستۀ رهاشده از زندان‌های اسراییل نقشی را در خنثاکردن این بحران بازی کردند، هرچند اسراییل ادعا کرد که رهایی این زندانیان پیش از هواپیماربایی برنامه‌ریزی شده بود.

جون ۱۹۸۵

بمب‌گذاری‌ها در ایر اندیا

پرواز شماره ۱۸۲ ایر اندیا که از مونترال به سمت دهلی در حرکت بود، در ۲۳ جون ۱۹۸۵ بر فراز ایرلند منفجر شد و همۀ ۳۳۱ سرنشین آن کشته شدند. در همان روز، اثاثیه‌ای که قرار بود در پرواز ایر اندیا جاسازی شود‌ در حالی منفجر شد که از سوی خدمۀ میدان‌هوایی در جاپان جابه‌جا می‌شد. جدایی‌طلبان سیک مظنون این حمله بودند، ولی تحقیقات ۲۰ سالۀ کانادایی برای آشکارکردن مسئول کامل این ماجرا ناکام ماند.

اکتوبر ۱۹۸۵

هواپیماربایی در آب‌های آزاد

در اکتوبر ۱۹۸۵، اعضای جبهۀ آزادی‌بخش فلسطینیان، یک‌ کشتی مسافربری را که در تونس فعالیت می‌کرد و در حال سفر از مصر به اسراییل بود، ربودند. این کشتی به نام آشیل لارو بود. ربایندگان خواستار رهایی ۵۰ فلسطینی زندانی در اسراییل بودند. آن‌ها بیش از ۵۰۰ تن را به گروگان گرفته بودند. در جریان این حمله، لئون کلینگ هافر، یک شهروند امریکایی کشته و از عرشه به بیرون پرتاب شد. مصر توافقی را از طریق مذاکره حاصل کرد، ولی در حالی‌که حمله‌کنندگان از مصر در حال پرواز بودند، هواپیماهای امریکایی آن‌ها را ردگیری و در ایتالیا وادار به نشست کردند. ایالات متحده تقاضای بازداشتگاه کرد، اما ایتالیایی‌ها این درخواست را کرد کرده و بعداً ۴ رباینده را محاکمه کردند.

حادثۀ آشیل لارو، یکی از اولین اقدامات بزرگ تروریستی در آب‌های آزاد و نبود یک پاسخ هماهنگ بین‌المللی، به شمول بن‌بست میان ایتالیا و سربازان ایالات متحده بود که سبب درخواست برای توافق‌نامه‌ای برای پاسخ هماهنگ به تروریسم در دریا شد. این رویداد هم‌چنین در سال ۱۹۸۸، سبب تصویب کنوانسیون جلوگیری از اعمال غیرقانونی در دریا شد که به صراحت اقدامات تروریستی در دریا را جرم پنداشته و این حق را به دولت‌ها داد تا پاسخی به تروریسم بدهند و اقدام چهارم را برای روی‌دست‌گرفتن از سوی همان دولت‌ها تعیین کرد. این کنوانسیون در سال ۱۹۹۲ به اجرا درآمد و هم‌چنین در پیوند با کنوانسیون مصونیت زندگی در دریا برای مبارزه با دزدی دریایی بین‌المللی و تروریسم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۱۹۸۶

ماجرای ایران کنترا

به امید تضمین رهایی گروگان‌های امریکایی گرفتارشده در لبنان از سوی تروریستان رادیکال شیعه مرتبط با ایران، شورای امنیت ملی ایالات متحده، موشک‌های ضدتانک و ضدهواپیما را مخفیانه به ایران فروخت. فروش این موشک‌ها سیاست عدم مذاکره با تروریستان و تحریم اسلحه را نقض کرد که بر این ‌کشور وضع شده بود. با انتشار معلومات مبنی بر این‌که پول خریداری اسلحۀ ایران برای حمایت از کنتراها، یک نیروی ضدانقلاب مورد استفاده قرار می‌گرفت، وضعیت بیشتر پیچیده شد. این نیرو با حکومت ساندینیست‌ها در نیکاراگوئه مبارزه می‌کرد. به‌‌عنوان نتیجۀ این توافق، دو گروگان رها شدند، ولی روابط با ایران بهبود نیافت.

۱۹۸۶-۱۹۸۷

نهضت آزادی باسک

در اواخر دهۀ ۱۹۸۰، جبهۀ آزادی و میهنی باسک، حملاتش را شدت بخشید و موجی از بمب‌گذاری‌ها در موترها علیه غیرنظامیان و پرسونل ارتش در سراسر اسپانیا را در پیش گرفت. شبه‌نظامیان آزادی باسک در یکی از بدترین حملاتش، بمبی را در فروشگاه بزرگی در بارسلونا منفجر و بیش از ۲۰ غیرنظامی را کشتند که بسیاری‌های‌شان کودکان بودند. رهبران این گروه آشکارا برای این اقدام پوزش خواستند، در نتیجۀ این حمله بسیاری هواداران این گروه شبه‌نظامی، آن را ترک کردند.

نوامبر ۱۹۸۷

بمب‌گذاری در پرواز شماره ۸۵۸ خطوط هوایی کوریا[ی جنوبی]

در ماه نوامبر ۱۹۸۷، گماشتگان کوریای شمالی پرواز شماره ۸۵۸ خطوط هوایی کوریا را بمب‌گذاری کردند. در این انفجار همۀ ۱۱۵ مسافر و خدمۀ آن کشته شدند. هرچند یکی از متهمان اقدام به خودکشی کرد، دیگرش مقصر شناخته شده و به مرگ محکوم شد. او در جریان محاکمه‌ و شهادتش مستقیماً حکومت کوریای شمالی و کیم جونگ ایل را در بمب‌گذاری دخیل دانست و به طرح این کشور به‌عنوان دولت حامی تروریسم مشارکت کرده بود. کوریای شمالی تا سال ۲۰۰۸ این وضعیت [دولت حامی تروریسم] را حفظ کرد.

۱۹۸۸

Osama bin Laden sits with his adviser Ayman al-Zawahri, an Egyptian linked to the al-Qaeda network, during an interview with Pakistani journalist Hamid Mir.

تشکیل القاعده

پس از مداخلۀ اتحاد شوروی به افغانستان در ۱۹۷۹ هزاران جوان مسلمان برای پیوستن به جهاد علیه شوروی به منطقه گسیل شدند. اسامه بن لادن، شهروند سرمایه‌دار سعودی، و دکتر ایمن الظواهری، رادیکال مصری، در میان آنان بودند. بن لادن و الظواهری و هم‌پیمان‌های‌شان از پاکستان، شبکه‌ای را ایجاد کردند که اسلحه، جنجگو و حمایت مالی را برای جهاد افغانستان فراهم می‌کردند. ورود حمایت مالی اعراب و پیکارجویان به نفوذ مسلط بر وضعیت جنگ تبدیل شد؛ نفوذی که هنوز در افغانستان و پاکستان امروز وجود دارد. (ایالات متحده چندین رهبر بنیادگرای مجاهدین را مسلح و تمویل کرد که موشک‌های استینگر ضدهواپیما در میان آن‌ها قابل توجه است.) خارج از این شبکه، سازمانی که بعداً به‌عنوان القاعده مشهور شد، در ۱۹۸۸ پایه‌گذاری شد. این گروه مجاهدین در دهۀ بعدی خواستار جهاد در بوسنیا، چچن و کشمیر شد.

اگست ۱۹۸۸

کشتن رییس‌جمهور پاکستان و سفیر امریکا

جنرال ضیاءالحق، رییس‌جمهور پاکستان، و سفیر ایالات متحده در پاکستان هنگامی کشته شدند که هواپیمای حامل آن‌ها در بهاولپور در پاکستان سقوط کرد. خلاصۀ گزارش تحقیقی که در پی این سقوط انجام شد، نتیجه می‌گیرد که این حادثه به احتمال زیاد ناشی از «اقدام مجرمانه یا خرابکاری» بود. تاکنون گروهی مسئول شناخته نشده، هرچند پاکستان باور دارد که این کار اقدام تلافی‌جویانۀ شوروی برای تلاش‌های پاکستانی در مسلح‌کردن شورش‌گری علیه آن‌ها در افغانستان بوده است.

دسامبر ۱۹۸۸

حمایت لیبی از ترور

در دسامبر ۱۹۸۸، پرواز شماره ۱۰۳ خطوط هوایی پان امریکن بر فراز لاکربی اسکاتلند منفجر شد و همۀ ۲۵۹ سرنشین آن کشته شدند. در ۱۹۹۱، دو گماشتۀ اطلاعاتی لیبی ‌در ایالات متحده و اسکاتلند مورد پیگرد قرار گرفتند و در سال بعدی شورای امنیت سازمان ملل تحریم‌هایی را علیه لیبی وضع کرد. معمر قذافی، رییس‌جمهور [وقت] لیبی که بعداً رسماً به بمب‌گذاری لاکربی و پرداخت ۲٫۷ میلیارد دالر غرامت به خانواده‌های قربانیان اذعان کرد، سبب برداشته‌شدن تحریم‌های سازمان ملل و ایالات متحده شد.

در سال ۱۹۸۶، لیبی در بمب‌گذاری کاباره‌ای در آلمان غربی دخیل شناخته شد که در نتیجۀ آن سه کارمند خدماتی ایالات متحده کشته شدند. پاسخ ایالات متحده بمباران طرابلس مشهور به «عملیات الدورادو کنیون» انتقاد بسیاری کشورها، از جمله متحدان امریکا را در پی داشت.

۱۹۸۹

ایجاد نیروی ضربت اقدام مالی

در عملیاتی پس از ۱۹۸۹، «نیروی ضربت اقدام مالی» اساساً به‌عنوان سازوکار بین‌المللی برای مبارزه با پول‌شویی ایجاد شده است. هرچند این اقدام به‌لحاظ قانونی الزام‌آور نیست، اما چهل پیشنهاد را برای کمک به کشورهای عضو‌ برای مبارزۀ بهتر با پول‌شویی از طریق اجرای قانون و مقررات نظام مالی ارائه کرده است. در پی حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ این نهاد ۹ سفارش/توصیۀ دیگری را برای مبارزه با تمویل تروریسم تصویب کرد. این نهاد، توصیه‌هایش را از طریق «نام‌گذاری و شرمنده‌کردن» کشورهایی‌ که همکاری نمی‌کنند و بستن دسترسی تروریستان به بخش مالی رسمی ‌مدنظر قرار داده است.

۱۹۹۰-۲۰۰۰

دهۀ تحریم‌های سازمان ملل

بر‌اساس فصل هفتم منشور ملل متحد، شورای امنیت سازمان ملل، میان سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰، پانزده قطعنامۀ تحریمی را علیه دولت‌های حامی تروریسم ‌تصویب کرد. در واکنش به بمب‌گذاری پرواز شماره ۱۰۳ هواپیمای خطوط هوایی پان امریکن بر فراز لاکربی اسکاتلند و بمب‌گذاری سال ۱۹۸۹ در پرواز فرانسه بر فراز نایجریا، شورای امنیت سازمان ملل در سال ۱۹۹۲ تحریم‌هایی را بر لیبی وضع کرد. پس از آن‌که مقام‌های لیبی دو مظنون بمب‌گذاری هواپیمای پان امریکن را برای محاکمه در سال ۱۹۹۹ تحویل دادند، این تحریم‌ها برداشته شد. هنگامی‌ که لیبی پرداخت غرامت به خانواده‌های قربانیان و مسئولیت حملات را پذیرفت، تحریم‌های سازمان ملل رسماً برداشته شد.

در سال ۱۹۹۶، پس از آن‌که حکومت سودان در تحویل‌دادن افراد دخیل در تلاش ترور حسنی مبارک، رییس‌جمهور [پیشین] مصر ناکام ماند، شورای امنیت سازمان ملل قطعنامۀ شماره ۱۰۵۴ را تصویب و تحریم‌هایی را بر این کشور وضع کرد. در تمام دهۀ ۱۹۹۰ حکومت سودان به شورش‌گری‌های محلی کمک کرد و برای تروریستان پناهندگی فراهم کرد، از جمله برای اسامه بن لادن. در سال ۲۰۰۱ و پس از آن‌که این ‌کشور گروه‌های تروریستی را از داخل مرزهایش بیرون کرد، شورای امنیت سازمان ملل با تصویب قطعنامۀ ۱۳۷۲، تحریم‌ها علیه این کشور را برداشت.

۱۹۹۱

راه‌اندازی حملات هدفمند ببرهای تامیل

واحد نخبۀ ببر سیاه جبهۀ آزادی‌بخش ببرهای تامیل اغلب با استفاده از حمله‌کنندگان زن و کودک، بمب‌گذاری‌هایی را در طول دهۀ ۱۹۹۰ انجام داد. یک بمب‌گذاری انتحاری این ‌گروه در سال ۱۹۹۱، راجیو گاندی، نخست‌وزیر هند را ترور کرد و در سال ۱۹۹۳، راناسینگ پماداسا، رییس‌جمهور سریلانکا را کشت. پس از چندین‌دهه خشونت و مرگ بیش از ۷۵ هزار نفر، جنگ داخلی میان اقلیت تامیل و ارتش سریلانکا در سال ۲۰۰۹ پایان یافت. وِلوپیلای پراباکاران، رهبر ببرهای تامیل در آخرین رویارویی کشته شد.

فبروری ۱۹۹۱

حمله هاوانی در خیابان داونینگ

در تلاش برای گرفتن جان نخست‌وزیر و اعضای کابینۀ بریتانیا، ارتش موقت جمهوری‌خواه ایرلند، یکی از برجسته‌ترین حملاتش را ‌در اطراف دفتر نخست‌وزیری در خیابان داونینگ از یک موتر سربازان در فاصلۀ ۱۰۰ متری انجام داد.

مرمی‌ها بدون این‌که به کسی آسیبی وارد کنند، در اطراف بر زمین خوردند و کسانی‌ که هدف قرار گرفتند از خطر به محل امنی انتقال یافتند؛ اما این‌ حمله یکی از آخرین تهاجم‌های مستقیم ارتش جمهوری‌خواه ایرلند بر رهبری بریتانیا بود.

ارتش جمهوری‌خواه ایرلند بعداً نیز حملات هاوانی‌اش را در میدان‌هوایی هیت‌وی لندن در سال ۱۹۹۴ انجام داد و یکی از ترمینال‌ها را تعطیل کرد، اما آسیب جدی‌ای به آن وارد نشد. ارتش جمهوری‌خواه ایرلند، یک ‌سال پیش نیز موتر بمب‌گذاری‌شده را در مرکز مالی لندن منفجر کرد که یک تن کشته و ۴۴ نفر زخمی شدند.

۱۹۹۲-۱۹۹۶

القاعده در سودان

از سال ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۶، بن لادن و القاعده در سودان مستقر بودند؛ جایی‌ که رژیم اسلام‌گرای حسن الترابی در قدرت بود. بن لادن که از عربستان سعودی تبعید شده بود، با پول و نفوذش به سودان رسید و چندین تجارت را به‌راه انداخت؛ یک شرکت ساختمانی و خریدن چندین فارم برای استفاده به‌عنوان اردوگاه‌های آموزشی تروریستی. بن لادن در نظر داشت تا در عربستان مزاحمت‌هایی را علیه حاکمان این کشور خلق کند. سودان پایگاه مناسب عملیاتی را فراهم کرد و جبهۀ اسلامی ملی الترابی به بن لادن حمایت ایدئولوژیکی و پناهگاه فیزیکی فراهم کرد. در سال ۱۹۹۵، تلاش برای ترور حسنی مبارک، رییس‌جمهور [وقت] مصر‌، با کار نهادهای اطلاعاتی سودان با اعضای القاعده، از جمله الظواهری ردیابی شد. سازمان ملل تحریم‌هایی را علیه سودان وضع کرد و ایالات متحده فشار بر رژیم سودان برای اخراج بن لادن را افزایش داد. این حوادث در سال ۱۹۹۶ اتفاق افتاد.

منبع: شورای روابط خارجی





هنوز دیدگاهی داده نشده.

دیدگاه‌تان را بنویسید: