سال چهارم / شماره : 735 / جمعه / ۲۳م قوس ۱۳۹۷
Vol No 04, Issue 735, Friday, 14 December , 2018

صفحة سیاه تاریخ قرن بیستم

نویسنده : نعمت حیدری‌نژاد - کد خبر : 4410

۱۰ ثور , ۱۳۹۳

نعمت حیدری نژاد


درست دو‌دهه پیش قوم توتسی که یک اقلیت قومی در کشور رواندا در مرکز آفریقا بود، ‌قتل عام و پاک‌سازی قومی شد. قتل عام رواندا، یکی از مشهور‌ترین و فجیع‌ترین و وحشت‌ناک‌ترین قتل عام، نسل‌کشی و پاک‌سازی قومی ـ‌اگر نگوییم در طول تاریخ‌‌ـ، در قرن بیستم است. قوم هوتو که اکثریت را تشکیل می‌داد، به شیوه‌های وحشیانه و فجیعی در مدت سه ماه در حدود ۸۰۰ هزار نفر را کشتند. این قتل عام زمانی آغاز شد که هواپیمای حامل رییس‌جمهور این کشور که از قوم هوتو بود، توسط فیر (حملة مرموز) راکت سقوط کرد و کشته شد. قوم هوتو این حمله را به توتسی‌ها نسبت دادند و حملات سازمان‌دهی‌شدة پاک‌سازی و نسل‌کشی توتسی‌ها را شروع کردند. آن‌ها کودکان را با ضربة چماق و مردان و زنان را با داس قطعه‌قطعه می‌کردند. آن‌ها توتسی را در خانه‌های‌شان زنده در آتش می‌انداختند. ‌این قتل عام در حالی صورت گرفت که نه کشورهای قدرت‌مند اروپایی و نه سازمان ملل و آمریکا در مهار این رویداد فجیع بشری اقدامی ‌کردند. هرچند سازمان ملل نیروی محدودی را برای حفظ صلح به آن‌جا فرستاد، اما این نیرو توان مهار این قتل عام گسترده را نداشتند. این قتل عام بیش از ۸۰۰ هزار کشته و یک‌و‌نیم میلیون آواره در پی داشت و ده‌ها هزار زن به عنوان بردة جنسی به اسارت گرفته شد. این قتل عام زمانی پایان یافت که شهر کیگالی، پایتخت رواندا توسط جبهة میهنی که از توتسی‌ها تشکیل شده بود، تصرف شد.

آنچه امروز برای مردم رواندا مهم است، آشتی و همزیستی آن‌ها پس از قتل عام است. اکنون این کشور مسیر رو‌به‌رشدی را می‌پیماید و رییس جمهور این کشور که رهبر جبهة رواندا نیز است، بارها به خاطر رشد اقتصادی این کشور مورد تحسین قرار گرفته است.

امروزه افرادی هستند که تمام اعضای خانودةشان را در این قتل عام از دست داده‌اند و تنها و آواره زندگی می‌کنند. بنابراین، این قتل عام را می‌توان از سیاه‌ترین صفحة تاریخ در قرن بیستم و رویداد ضد انسانی دانست. عاملان قتل عام به اشکال مختلف به کشورهای مختلف فرار کردند که پناهندة سیاسی شدند. اما عاملان این وریداد به‌مرور در کشورهای مختلف محاکمه شده و به کیفر اعمال‌شان رسیدند. در این میان اما فرانسه نخستین‌بار است که دادگاهی را در مورد این قتل عام برگزار کرده است.

download (1)بسیاری از کشورهای آفریقایی تحت استعمار فرانسه قرار داشته است. رواندا نیز از جملة کشورهای مستعمرة فرانسه بود و قوم هوتو که قدرت رسمی را نیز در دست داشت، مورد حمایت کشور فرانسه قرار داشت. از همین‌رو، در محفلی بزرگداشت از قتل عام رواندا، رییس‌جمهور فرانسه دعوت نشد و رییس‌جمهور رواندا فرانسه را متهم کرد که در قتل عام و پاک‌سازی قومی دست داشته است. گفته می‌شود که رقابت آمریکا و فرانسه، یکی از عوامل این قتل عام بوده است. به هر‌روی، اکنون نخستین دادگاه عاملان این قتل عام در پاریس آغاز شده است. یکی از عاملان این رویداد، پاسکال سیمبی کانگوا‌ست که محاکمه می‌شود. پیش از این فرانسه متهمان قتل عام را رها کرده بود، در حالی‌که سایر کشورها عاملان قتل عام را محکوم کرده بودند. سکوت و بی‌تفاوتی فرانسه در برابر این رویداد سبب شد که این کشور در سال ۲۰۰۴ توسط محکمة اروپایی حقوق بشر محکوم شود. با آن هم گفته می‌شود که این محاکمه‌ها زمانی نتیجه خواهد داد که فرانسه نقش خود را، چه پیش از قتل عام و چه در جریان قتل عام، روشن کند.

download (7)آنچه امروز برای مردم رواندا مهم است، آشتی و همزیستی آن‌ها پس از قتل عام است. اکنون این کشور مسیر رو‌به‌رشدی را می‌پیماید و رییس جمهور این کشور که رهبر جبهة رواندا نیز است، بارها به خاطر رشد اقتصادی این کشور مورد تحسین قرار گرفته است. روند محکمة عاملان رویداد فجیع قرن بیستم حتا در فرانسه هرچه بیشتر به روند همزیستی و آشتی ملی در این کشور کمک خواهد کرد. در این میان اما کشورهایی همچون افغانستان نیز شاهد قتل عام‌ها و کشتارهایی فجیع بوده است. بر عکس اما هنوز هیچ عاملی تاکنون محکمه نشده است. هرچند مسألة عدالت انتقالی هراز‌چند‌گاهی بر سر زبان‌ها می‌افتد، اما مصلحت‌گرایی، عدم ارادة جدی برای تطبیق عدالت و عوامل دیگر، مانع عمدة تطبیق عدالت انتقالی در کشور بوده است.

 

 





هنوز دیدگاهی داده نشده.

دیدگاه‌تان را بنویسید: