سال چهارم / شماره : 735 / چهارشنبه / ۵م سرطان ۱۳۹۸
Vol No 04, Issue 735, Wednesday, 26 June , 2019

علت گسترش خشونت دینی؛ خارجی یا داخلی؟

نویسنده : مختار حیدری - کد خبر : 32083

۱۲ سرطان , ۱۳۹۴

haidari


خشونت توقف‌ناپذیر، افراطی‌گری دینی، جنگ و ناامنی هم در دنیای اسلام و هم در افغانستان در روزهای اخیر گسترش یافته است. موجی از ارتکاب بدترین اعمال ضد‎‎انسانی چون به بردگی‎گرفتن، نسل‎زدایی، گروگان‌گیری، حملات کور تروریستی و ایجاد ناامنی مطلق که قبلاً در برخی مناطق محدود بود، اکنون به دیگر کشورهای منطقه نیز سرایت کرده و حتا امن‌ترین کشورهای چون عربستان سعودی و کویت را نیز فرا گرفته است.

اگر‎چه افغانستان در طول تاریخ خود همواره یکی از قربانیان انواع خشونت از جمله خشونت‌های گسترده بر مبنای توجیهات دینی بوده است، اما در روزهای اخیر نشانه‌های متفاوت قابل مشاهده است. در میان موج جدیدی از ناامنی‌ها از جمله حمله بر پارلمان در قلب پایتخت و گسترش میدان جنگ در بسیاری از ولایت‌های شمالی، ظهور گروه نو‎ظهور داعش نیز خود را به‎عنوان یک واقعیت تحمیل می‌کند. اگر چند مدت قبل، نشر اخبار در مورد داعش با شک و تردیدهای جدی همراه بود، اکنون با انتشار اخبار در‎گیری‌ها میان داعش و طالبان و انتشار نامۀ نه‎چندان دوستانه رهبران طالبان به خلیفه داعش، مسلم شده است که این گروهِ به‎مراتب خشن‎تر و بی‎رحم‎تر، در آیندۀ مناسبات افغانستان حضور داشته و تأثیرگذار خواهد بود.

در رابطه با ظهور و گسترش این نوع گروه‌های بنیادگرا و خشونت‎محور، یکی از سوالات اصلی همواره علت و زمینه‌های اصلی ایجاد و رشدآن‌ها و به تبع آن، گسترش خشونت بر مبنای توجیه دینی بوده است. در پاسخ به این سوال،‎ معمولاً دو طیف افراطی شکل گرفته‎اند: گروهی که علت اصلی و شاید تمام علت را در خارج از مرزها و در سیاست‌های پیچیده جهانی، جست‎وجو می‌کنند وعده‌ای دیگر که صرفاً به عوامل داخلی توجه دارند.

در یک تحلیل واقع‌بینانه در مورد پدیده‎ای به بزرگی افزایش خشونت دینی، نباید مرتکب ساده‌سازی شده و آن را معلول یک علت بدانیم. بدون شک پدیدۀ خشونت دینی، عوامل مختلف تاریخی، جامعه‌شناختی، فکری و سیاسی دارد. نادیده‎گرفتن نقش عوامل خارجی و سیاسی در ظهور گروه‌های خشونت‌گرای دینی، ساده‌انگارانه است؛ اما در عین‌حال، اگر علت پدید‎آمدن این گروه‌های خشونت‌گرا را منحصر در عوامل خارجی بدانیم، نیز دچار توهم توطئه شده و بی‎راهه رفته‌ایم.

بی‌توجهی به عوامل داخلی از جمله ناکارآمدی حکومت‌ها در تأمین امنیت و نظم و ارائه خدمات و ترویج تفکر خاص که تفسیر خشن، غیرعقلانی، جزم‌گرا و غیریت‎ساز از دین ارائه می‌کند، از مهم‌ترین علل داخلی گسترش خشونت دینی است. بنابراین، در جهت مبارزه با گسترش امواج خانمان‌سوز خشونت دینی، شرط اول درک درست از بسترهای مناسب رشد آن است. باید به‎دور از فرافکنی، به زمینه‌های رشد خشونت دینی در جامعه، فرهنگ، سیاست و اندیشه دینی خود نیز توجه کرده و برای مبارزه با ریشه‌های خشونت بسیج شد.





هنوز دیدگاهی داده نشده.

دیدگاه‌تان را بنویسید: