سال چهارم / شماره : 735 / سه شنبه / ۱م حوت ۱۳۹۶
Vol No 04, Issue 735, Tuesday, 20 February , 2018

در حدیث دیگران

نویسنده : بصیراحمد حسین‎زاده - کد خبر : 29914

۶ جوزا , ۱۳۹۴

بصیر احمد زاده


۲۴۸

شماره ۷۰۰۱، چهارشنبه، نوزدهم مرداد‌ماه ۱۳۲۸

[ادامۀ مقالۀ خبرنگار روزنامۀ دی میل انگلستان]

آثاری که از شهرهای قدیمی آن سرزمین مانند «بلخ» باقی مانده و حصارهای قطور و مرتفع آن‌ها در حدود ۴۰ تا ۵۰ پا ارتفاع دارد، نشان می‌دهد که افغانستان سابقاً چه شهرهایی داشته و این شهر‌ دارای چه حصارها و وسایل دفاعی مهمی بوده‌اند، در حالی که شهرهای فعلی افغانستان خیلی کوچک بوده و از حیث وسعت و جمعیت درست یک‌دهم آن شهر هستند. اخلاف و اعقاب مردان بزرگ و نیرومندی که چنین شهرهای مهم و معروفی را در چند‌هزار سال قبل ساخته و در زمانی که اروپا در ظلمت جهل و نادانی بود تمدن و فرهنگ قابل توجه و مهمی داشتند، اینک فقط عده‌ای قلیل و کمی کشاورز هستند که در کلبه‌های خراب و کوچک خود در گوشه و کنار افغانستان و در نزدیکی آن شهرهای بزرگ به‌سر می‌برند.

آثار باستانی – در این‌جا افغانستان در هزار سال قبل باغ‌های بزرگ و دلگشایی که دارای عمارات باشکوه و زیبا و حوض‌های پر از فواره بود، و هم‌چنین تماشا‌خانه‌ها، دانشگاه‌ها و معابد مهمی وجود داشت. تقریباً هزار سال قبل از میلاد مسیح، بلخ شهر بزرگی بود؛ حدود آن بالغ بر هفت میل می‌شد. آثار این شهر هنوز باقی است و می‌توان آن را به چشم دید. در حقیقت در این خرابه‌ها که در نزدیکی آن عشایر چادرهای خود را بر افراشته و حشم خود را می‌چرانند، تمدن و آثار آریایی‌های قدیم مدفون شده است.

در این نواحی آب خیلی کم و گران‌بهاست. هنگامی که این شهرهای بزرگ و قدیمی مورد هجوم قبایل وحشی «طاطار» و «مغول» واقع شدند، چاه‌ها و قنوات و نهربندی‌های آن‌ها نیز خراب شد و این سرزمین که روزی آبادان و پر از آب و گیاه بود، اینک تبدیل به بیابان و دشت خشک و لم یزرعی شده است. ‌برای عشایر و ساکنین دهات، این دشت‌ها و اراضی تاریخی که اینک از جهان متمدن دور افتاده و به کلی فراموش شده‌‌اند، مشاهده خبر‌ نگار انگلیسی خیلی عجیب و غریب و قابل توجه بود. هنگامی که شب‌هنگام در این نقاط به قهوه‌خانه‌ها که تنها تفریح‌گاه آن‌ها ‌محسوب می‌شود برای صرف چای می‌رفتیم، ساکنین آنجا با کمال تعجب دور ما جمع می‌شدند. آن‌ها چیزی نمی‌گفتند و حتا با یکدیگر هم صحبت نمی‌کردند؛ بلکه روی زمین نشسته و خیره‌خیره ما را می‌نگریستند.

مصرف چای‌ در این‌جا خیلی زیاد است و اهالی علاقۀ زیادی به آن دارند؛ ولی البته به وضع کثیف و بدی آن را صرف می‌کنند و کمتر عادت به شستن و تمیز‌کردن استکان و قاشق آن دارند. اقامت و گردش من در این قسمت از افغانستان تصادف با ماه رمضان و موقع روزه‌گرفتن مسلمانان شده بود. در این ماه، مسلمانان از طلوع آفتاب تا غروب آن هیچ چیز نخورده و نمی‌آشامند و سیگار و دخانیات دیگر را استعمال نمی‌کنند.

مهمان‌خانه‌های دولتی شهرهای بزرگ افغانستان تنها جایی است که در ماه رمضان می‌توان در آنجا غذایی به دست آورد و خورد، و البته این مهمان‌خانه‌ها هم متعلق به اروپایی‌ها و مسافرینی است که از راه دور آمده‌اند. در این مهمان‌خانه‌ها هم برای ما خیلی مشکل بود که در حضور پیش‌خدمت‌ها و دربانان که تمام روزه بوده و حق نداشتند چیزی خورده و بیاشامند، نشسته و غذا صرف کنیم.

اصولاً در افغانستان کمتر از نقطه‌ای به نقطۀ دیگر مسافرت می‌شود و علت آن هم خرابی جاده‌ها و نبودن وسایل نقلیه کافی است؛ و در طول ۱۵۰۰ میل راه که ما در آنجا طی کردیم، من فقط چند ماشین باری دیدم که چند نفری مسافر سوار آن بودند و از شهری به شهر دیگر می‌رفتند.

دفاع در مقابل شوروی – وسایل و راه‌های ارتباطی افغانستان در وضع دفاعی آن کشور نیز فوق‌العاده مؤثر است. شهر مزار‌شریف تا رود‌خانه اترک که مرز افغانستان و شوروی را تشکیل می‌دهد، فقط ۳۵ میل فاصله دارد‌؛ ولی میان این شهر و مرز شوروی، جاده شوسه‌ای وجود ندارد و حال آن‌که اگر چنین جاده‌ای بود، حمل‌و‌نقل کالا خیلی تسهیل می‌شد؛ ولی دولت افغانستان عمداً این راه را درست نمی‌کند، زیرا بیم دارد که به وسیلۀ همین راه مورد حملۀ قوای شوروی قرار گرفته و پیشرفت شوروی در داخل آن کشور تسریع شود.

این‌جا قسمتی از منطقه و جبهه ترس و وحشت خاورمیانه است و افغان‌ها [با] به‌وجود‌آوردن یک منطقه غیر‌قابل عبور (خلأ) میان کشور خود و مرز شوروی می‌خواهند که جلوی پیشرفت قوای شوروی را گرفته و در حقیقت سدی در برابر آن‌ها ایجاد نمایند.





هنوز دیدگاهی داده نشده.

دیدگاه‌تان را بنویسید: