سال چهارم / شماره : 735 / یکشنبه / ۳م سرطان ۱۳۹۷
Vol No 04, Issue 735, Sunday, 24 June , 2018

آگیتا اولینگیمنا؛ زن قهرمان رواندا

نویسنده : فرنگیس هاشمی - کد خبر : 28613

۱۵ ثور , ۱۳۹۴

Agatha


آگیتا اولینگیمنا از ۱۹۹۳-۱۹۹۴ وزیرآموزش و پرورش و از ۱۹۹۴-۱۹۹۳ نخست‌وزیر روندا بود. او قرار بود از سمت ‌نخست‌وزیری کناره‌گیری کند؛ اما یک روز قبل از آن، همراه ‌شوهرش مورد اصابت گلوله قرار گرفت‌‌ و به قتل رسید. قتل او با قتل‌ رییس‌جمهور هابیاریمانا در یک روز پیش، در ارتباط بود، که عامل شتاب‌دهنده برای یکی از بدترین ‌نسل‌کشی‌های تاریخ جهان شد.     

زندگی پیش‌ از سیاست:

آگیتا اولینگیمنا در ۱۹۵۳ در گیکوری (Gikore)، روستایی از نایرنجری (nyaruhengeri) ‌‌تقریباً در ۴۰‌۱ کیلومتری شمال‌شرق کیگالی پایتخت روندا، شهری در ۵ کیلومتری مرز بروندی، در یک خانواده متوسط ‌متولد شد.‌ خانواده‌اش ‌کشاورز بود. با ‌این‌حال، او ‌با‌استعداد بود و خوب درخشید. او آموزش ابتدایی را در مدرسه‌ای در گیکوری آغاز کرد. در ۱۹۵۷ در رشته علوم انسانی مدرک‌اش را گرفت. برای یک مدت به آموزش ریاضی در (Butare) بوتاری پرداخت، پس از آن به تحصیل‌اش ادامه داد و در ۱۹۷۳ دیپلوم تدریس در رشته شیمی در دبیرستان را به دست آورد. اولینگیمنا پس از آن در وزارت تجارت و صنایع و در بخش صنایع کوچک و متوسط به‌عنوان رییس کار کرد. اولینگیمنا در (۱۹۷۶‌) با اگیناس بهاریا (‌Iganace Baharia) دوست دانشگاهی‌اش ازدواج کرد‌ و پنج فرزند داشت.

زندگی سیاسی

زندگی سیاسی آگیتا مقارن شد‌ با ‌کشمکش‌ها و نزاع‌های قومی‌‌ای که عرصه سیاست روندا را در ۱۹۹۰ فرا گرفته بود. در روندا دو گروه عمده قومی بودند؛ هوتوها که تقریباً ۱۰ درصد جعمیت روندا را شامل می‌شد‌ند، و توتسی‌ها که بیشتر از ۸۵ درصد جعمیت روندا را تشکیل می‌دادند. این دو نیروی مسلط بر ‌نزاع‌های قومی در منطقه بودند. توتسی‌ها با وجود این‌که جعمیت‌شان، در مقایسه با هوتوها، به طرز چشمگیری کم‌ بود‌، ولی در زمان استعمار به طور سنتی حاکمیت و سلطنت را در دست داشتند. ‌زمانی‌که روندا استقلالش را از بلژیک در ۱۹۶۲ به دست آورد، حاکمیت توتسی‌های اقلیت به وسیله هوتوهای اکثریت بر انداخته شد، و منجر به کشتار جعمی و فرار هزاران توتسی گردید. قتل‌عام و کشتار توتسی‌ها به طو ر متناوب تا ۱۹۹۰ ادامه یافت. تا زمانی که یک گروه شورشی توتسی‌ها «جبهة وطن‌پرستان روندا» (the Rwandan patriotic front‌) ار.‌اف.‌پی‌ از کشور یوگندا بر روندا تهاجم کردند، یک موافقت‌نامه میان رییس‌جمهور ژوینلا هایبریمانا (‌Juvenal Haybarimana‌) و RFP برای پایان‌دادن به جنگ، به امضا رسید؛ اما نتیجه‌ای نداشت.

آگیتا اولینگیمنا‌ که خود توتسی بود، در یکی از حساس‌ترین لحظات تاریخ روندا، به یکی از مهره‌های مرکزی تبدیل شد. حضور کوتاه آگیتا در سیاست، مصادف شد‌ با زمان این مذاکرات. آگیتا عضو حزب مخالف «جنبش جمهوری دموکراتیک» بود (MDR‌). او به‌عنوان وزیر آ‌موزش و پرورش گماشته شد‌، علی‌رغم این‌که ‌از اعضای حزب رییس‌جمهور نبود. با این‌حال، توافق تقسیم قدرت میان احزاب مؤثر بود.

در۱۷ جولای ۱۹۹۳ آگیتا به‌عنوان اولین زن به مقام نخست‌وزیری رسید. در کنار سایر مسایل، وی خودش را متعهد به آوردن شورشیان و حکومت به دور میز مذاکرات صلح می‌دانست. با این‌حال، مقام او بدون جدال و مشاجره به دست نیامد. اعضای حزب او عضویت آگیتا را در حزب به تعلیق در آوردند. او هر‌گز موفق به آوردن همۀ احزاب بر سر یک موافقت‌نامه با رییس‌جمهور نشد. در ۱۴ اگست ۱۹۹۳، که ‌رییس‌جمهور در کمتر از یک ماه باید یک کابینه جدید را تشکیل می‌داد، تقسیم پست‌های کابینه بخشی از مذاکرات بود میان «آر‌.اف.پی» و «ام.دی.آر». رییس‌جمهور با موافقت احزاب، «آگیتا» را از مقام نخست‌وزیری‌اش برکنار کرد؛ ولی او هم‌چنان به‌عنوان یک حامی لوژستیکی باقی ماند. در ۲۵ اپریل ۱۹۹۴ احزاب بر سر دموکراسی چند‌حزبی موافقت کردند؛ ولی ‌آر.اف.پی در آن شرکت نکرد. به هرحال، این بخشی از پروسۀ انتقال بود‌‌ که بلا‌فاصله می‌بایست صورت می‌گرفت؛ ولی این فرصت از دست همه رفت. در ششم اپریل ۱۹۹۴ رییس‌جمهور هایبریمانا، زمانی‌که هواپیمای او در نزدیکی فرودگاه کیگالی مورد اصابت گلوله قرار گرفت، به قتل رسید. ‌گمان بر این بود‌ که وی به وسیلۀ گارد ریاست‌جمهوری هدف قرار گرفته است که ترس از‌دست‌دادن قدرت از دست هوتوها را داشت. آگیتا در صبح فردای قتل رییس‌جمهور، در خا‌نه‌اش‌، یکجا با شوهرش، از سوی گارد ریاست‌جمهوری به قتل رسید.

این رویداد منجر به نسل‌کشی‌ای شد‌ که خیلی دیر به چشم و گوش جهان رسید. بیش از یک میلیون رواندایی در فاصلۀ کمتر از یک ماه کشته شدند.

میراث سیاسی

آگیتا علی‌رغم فرصت کوتاهی که به‌عنوان نخست‌وزیر در صحنه سیاسی ملی و بین‌المللی داشت، ‌در یکی از دردناک‌ترین و حساس‌ترین لحظات با تاریخ کشورش همراه شد. زندگی سیاسی نخستین زن نخست‌وزیر روندا و دومین زن آفریقایی در این مقام، کوتاه بود و مملو از موانع و تراژدی. او به مقام نخست‌وزیری انتخاب شد از سو‌ی همان مردمی که در نهایت تصمیم به براندازی وی گرفتند‌. عضویت حزبی را داشت‌‌ که از پذیرفتن او به‌عنوان عضو اجتنا‌ب کردند. نقشی را که او ‌برای آوردن صلح به کشورش بازی کرد، ارزنده بود، آن هم در زمانی‌که خیلی‌ها ایستادند و به تماشا نشستند، و تنها زمانی واکنش نشان دادند که دیگر خیلی دیر شده بود. تا چه حدی این وزیر پیشین آموزش با‌تدبیر بود؟ چه بهره‌ای برد از نقشی که بازی کرد‌؟ و خواست‌ها‌ی او چه بود‌؟ ما برای این پرسش‌ها پاسخی نداریم. در این‌جا هر‌چند پرسش‌های مهمی‌اند، ولی هیچ چیزی از این واقعیت نمی‌کاهد که او سقف‌های شیشه‌ای را شکست‌ و سنتی را برای زنان رواندایی بر جای گذاشت. خیلی از زنان رواندایی کار‌های سیاسی او را دنبال کردند و به مقام وزرات رسیدند. در ا‌کتبر ۱۹۹۴ اعلام شد‌ که به‌عنوان قهرمان تاریخ روندا، بنای یاد‌بودی برای آگیتا ساخته شود.





هنوز دیدگاهی داده نشده.

دیدگاه‌تان را بنویسید: