سال چهارم / شماره : 735 / پنجشنبه / ۲۵م اسد ۱۳۹۷
Vol No 04, Issue 735, Thursday, 16 August , 2018

برابری‌خواهی؛ پیش‌شرط جمهوری‌خواهی

نویسنده : عباس شهرابی فراهانی - کد خبر : 1356

۹ حمل , ۱۳۹۳

without_pic


بخش چهارم و نهایی

چرا مسألة اقلیت‌های قومی برای دموکراسی‌خواهی مهم است؟

سوسیالیسم دموکراتیک به‌منظور گشودن حوزة عمومی، علاوه بر بازتوزیع منابع اقتصادی‌ـ‌‌اجتماعی و کمک به رشد طبقات فرودست، باید هویت‌های متعدد و متکثر را به رسمیت بشناسد. از جمله مسائل هویتی که جامعة افغانستان با آن درگیر، مسأله هویت‌های قومی است. یکبار، یکی از اعضای سابق پارلمان افغانستان گفته بود: «پشتون‌ها، چوکی ریاست‌جمهوری را ناموس خود فکر می‌کنند.» مسیر هزاره‌ها و سایر اقلیت‌های قومی به سوی مناصب سیاسی همواره مسیری ناهموار و حتا مسدود بوده است. با این‌حال، ‌محمد‌اسحاق فیاض در همایش بررسی وضعیت هزاره‌ها در دهة اخیر در دانشگاه ترابوزان ترکیه اظهار کرد: «یکی از مهم‌ترین دستاوردهای جامعة هزاره تغییر ذهنیت اجتماعی هزاره‌ها از باورهای سنتی به نگاه مدرن و جدید است که در سایة آن نسل جدید هزاره‌ها به عمل دانش‌اندوزی روی آورده‌اند.» او مشارکت سیاسی هزاره‌ها در عرصة انتخابات و حضور در رده‌های حکومتی و بیان خواسته‌های مشروع خود در قالب تظاهرات مسالمت‌آمیز مدنی را از دست‌آوردهای دیگر جامعة هزاره برشمرد.» البته او به چالش‌های فرارو نیز اشاره کرد و تداوم انحصارگری و رقابت‌های قومی و گسترش فساد در حکومت را چالش عمدة جامعة افغانستان خواند.

با وجود این‌که قانون اساسی افغانستان به برابری همة مردم این کشور اشاره کرده، اما این برابری صرفاً یک برابری صوری است. بنیان‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی لازم برای پذیرش برابرانة اقلیت‌های قومی به‌شدت ضعیف است. یک جمهوری مدرن، به واسطة جمهوری‌بودن آن، باید با تک‌تک شهروندان، چه به‌لحاظ قانونی چه به‌لحاظ فراهم‌کردن بسترهای مادی زیست اجتماعی سالم، برخورد برابر داشته باشد. در زمینة اقلیت‌های قومی، چهار دسته سیاست بنیادین لازم به نظر می‌رسد:

۱-      گسترش نظام آموزشی مدرن: دولت باید با گسترش بنیادهای آموزشی نوین در راستای فراگیری آموزش رایگان بکوشد. راه‌اندازی مدارس مدرن در مناطق علاوه بر آشناسازی اقلیت‌ها با دستاوردهای جدید دانش، می‌تواند آن‌ها را با حداقل دانش لازم برای مواجهه با شرّ بنیادگرایی اسلامی آشنا می‌کند. برنامه‌های آموزشی مدرن که اقلیت‌های قومی را هدف قرار می‌دهند باید در عین به‌رسمیت‌شناختن ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی هر‌یک از اقوام، زمینة ارتباط سالم و برابر آن‌ها را با سایر اقوام ‌ـ‌چه اقلیت‌ها و چه اکثریت‌‌ـ‌ فراهم کند.

۲-      استقرار زمینه‌های کار اقتصادی مولّد: استقلال اقتصادی نسبی اقلیت‌های قومی و بهبود وضعیت رفاهی آنان می‌تواند به توانمندی‌شان برای مشارکت در امور عمومی بینجامد. از این نظر، دولت باید سیاست‌های اقتصادی اشتغال‌زا و بیکاری‌ستیز برای اقلیت‌های قومی را در اولویت خود قرار دهد. تقویت نقش و جایگاه اقلیت‌های قومی در فعالیت‌های اقتصادی مولّد علاوه بر بهبود وضعیت رفاهی‌شان، به مداخلة بیش‌تر آن‌ها در بازسازی اقتصاد کشور ‌ـ‌به عنوان فعالیتی در راستای خیر مشترکـ کمک می‌کند.

۳-      احداث نظام حمل‌و‌نقلی و ارتباطی مناسب: حمل‌و‌نقل و سیستم‌های ارتباطی مناسب به پیوند بیش‌تر اقلیت‌های قومی با مرکز و سایر اقوام می‌شود.

۴-      فراهم‌کردن زمینة مشارکت اقلیت‌ها در ادارة امور خود: اعطای نقش و اختیار بیش‌تر به اقلیت‌های قومی در ادارة امور محلی خود، آنان را گام‌به‌گام در مشارکت در راستای پیش‌بُرد خیر همگانی توانمندتر می‌سازد. تعریف‌کردن یک نظام سرزمینی که در کنار تمرکز قدرت سیاسی در دست دولت در امور حساسی چون مقابله با بنیادگرایان اسلامی، به اقوام حق ادارة امور روزانة‌شان را اعطا می‌کند، از جمله راه‌هایی است که می‌تواند در دست‌و‌پنجه نرم کردن با امور عمومی قابل‌تر کند و در عین حال، به دولت مرکزی توان خارج‌کردن کشور از وضعیت جنگ‌زده عطا کند.





هنوز دیدگاهی داده نشده.

دیدگاه‌تان را بنویسید: